Köşe Yazısı

Keçiler Verem Olur mu?

1 Nisan 20265 Görüntüleme0

Evet, ne yazık ki keçiler de verem olabilir. Tüberküloz (verem) etkeni Mycobacterium tuberculosis kompleks yaygın görülür ve zoonotik potansiyeli vardır. Yani insanlara bulaşabilir. En yaygın olanı sığırlarda görülen M.bovis’tir. Keçilerde görülen M.caprae olmasına rağmen M.bovis’in sebep olduğu tüberküloza keçilerde daha çok rastlanır. Bu durum türler arası bulaşmaya, dolayısıyla keçilerin sığırlar için tüberküloz bakımından risk faktörü olmasına yol açar.

Mycobacterium Tuberculosis Complex (MTC veya MTBC) Mycobacteriaceae bakteri ailesinden birçok türde hastalık yapan etkenleri içerir. Çiftlik hayvanlarında görüldüğü gibi yaban hayatında ve kemiricilerde de görülür. M.orygis, M.kansaii, M.microti, M.pinnipedii bunlardan bazılarıdır.

Keçilerde tüberküloz çoğunlukla kesimden sonra teşhis edilir. Hastalık zayıflama, kronik öksürük, verim düşüklüğü, lenf yumrularının şişmesi gibi belirtiler gösterebilir. Fakat bu belirtiler başka hastalıklarda da görüldüğünden tüberküloz akla gelmez. Zaten birçoğu da belirti göstermeden mikroorganizmayı taşırlar ve yayarlar. Bulaşma” damlacık enfeksiyonu” şeklindedir. Hava yoluyla bulaşır. Keçilerle sığırların aynı ortamda bulunmaları, aynı meraları kullanmaları bulaşma bakımından risk faktörüdür. Özellikle kapalı ahırlarda aynı havayı solumaları bulaşmayı arttırır. Kapalı, nemli, havalandırmasız ortamlar sorun oluşturur. O yüzden karışık yetiştiricilikten uzak durulmalıdır. Keçilerle sığırlar arasında cross infection (çapraz enfeksiyon) olabileceği akılda tutulmalıdır. Dışarıdan alınan hayvanlar test edilerek ve karantina uygulanarak diğerlerinin yanına konulmalıdır.

Tüberküloz hızlı yayılır. Küçükbaş geviş getirenlerde ağırlık kaybı, öksürük, bazen ishal görüldüğünde, uzun süren vakalar olduğunda şüphelenmek gerekir.

Tüberküloz anneden yavruya süt ile geçer. Bu bilgi ile her ihtimale karşı, sütün pastörize edilerek yavrulara verilmesi önerilir.

Tüberküloz hava yoluyla yayıldığı gibi, her şekilde de bulaşabilir. Kullanılan malzemeler, altlık, bulaşık yem, su, gübre hastalığın yayılmasında rol oynar. Tüberküloz etkeni nemli ortamlarda uzun süre canlı kalır. O yüzden gübre temizliğine ve dezenfeksiyona önem verilmelidir. Çamaşır suyu en etkili dezenfektanlardan biridir. Ayrıca glutaraldehit, hidrojen peroksit, perasetik asit ve fenoller dezenfektan olarak kullanılır.

Sığır tüberkülozunda keçilerin de rol oynayabileceğini düşünerek aynı barınakta ya da aynı merada olmalarının uygun görülmediğini bilmek ve ona göre önlem almak gerekir.

Tahir S. Yavuz

Tahir S. Yavuz 1957 yılında Bursa’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Gemlik’te tamamlayan Yavuz, lise öğrenimini Bursa Erkek Lisesi’nde 1974 yılında tamamladı ve aynı yıl İstanbul Veteriner Fakültesi’nde öğrenimine başladı.
1979 yılında İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden mezun oldu. 1983 yılı Nisan ayına kadar Bursa Hayvan Hastanesi’nde Veteriner Hekimlik, Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nde asistanlık yaptı. 1983-1988 yılları arasında Pınar Et’in kuruluş ve işletmesinde görev aldı. Pınar Et’te çalıştığı yıllarda tanıştığı meslektaşlarıyla 1988 yılında Ege Vet’i kurdu. 1988-1998 yılları arasında Amerikan Yemlik Tahıl Konseyi’ne danışmanlık hizmetleri verdi. Ege Vet Genel Müdürü olarak görev yaptı. Ata Fen ve Sürü Yönetimi şirketlerinin kuruluşunda yer alan Yavuz, mesleği ile ilgili olarak çok sayıda makalelerini 2009 yılında “Meslekte 30 yıl” ve 2014 yılında “Meslekte 35 yıl” kitaplarında topladı ve yayınladı. Daha sonra 12 adet kitabı yayınlandı. Mesleğiyle ilgili gazetelerde, dergilerde, internette köşe yazıları halen yayınlanmakta ve çeşitli TV programlarında bilgilerini paylaşmaktadır.
Yurtiçinde ve yurtdışında birçok mesleki örgüte üye olan Yavuz, bir dönem İzmir Ticaret Odası Meclis Üyeliği yapmıştır. SETBİR Yönetim Kurulu Üyeliği görevini yürütmektedir. Yavuz, VİSAD, İZSİAD, İzmir Tarım Grubu ve TAGYAD üyeliklerini de sürdürmektedir. Yavuz, Veteriner Hekim Dr. Nuran Yavuz ile evlidir.