Türkiye Tarımında Dönüşüm İçin ‘Politikasız’ Politika Önerileri!
Ulusal Tarım Gıda Birliği (UTGB) Kurucusu ve Onursal Başkanı Kemal Berişler, Türk tarımında ulusal ölçekte politikalara dönebilecek bazı önerilerde bulundu. Önerilerini yedi ana başlık altında toplayan Berişler, “Bunlar; son derece ayrıntılı işlenmesi gereken ve son derece büyük ve karmaşık bir sektörel yapının ancak belli noktalarına değinebilen bir yol çalışması olarak değerlendirilmelidir. Bağlı pek çok konuya ilişkin olarak geliştirmeye çalıştığımız bütünsel bir bakış içerisinde önerilen bu yalın başlıklar, kendileriyle sınırlı olarak algılanmalıdır” dedi.
Kemal Berişler, Türk tarımında 7 ana başlık altında verilen 20 adet ‘politikasız’ politika önerisini şöyle sıraladı:
“1. Kooperatifleşmenin Yeni Kavramlara Kavuşturulması ve Güçlendirilmesi
Kooperatif Kavramının Tartışılarak Çağdaşlaştırılması ve Yasası’nın Yenilenmesi
Ortaklık süreçleri sadeleştirilsin; kooperatiflerin şeffaf, demokratik ve etkin yönetim yapısına kavuşması için yasal düzenlemeler yapılsın. Siyasi müdahaleler engellensin.
Kooperatiflere Teknik ve Mali Destek
Kredi, hibe ve danışmanlık hizmetleri kooperatiflere özel ayrıcalıklarla verilsin. Özellikle üretim teknolojileri, lojistik, ambalajlama ve pazarlama altyapıları desteklensin.
Kooperatif Eğitim Programları
Yönetim, finans, dijitalleşme ve sürdürülebilir tarım alanlarında sürekli eğitim programları yaygınlaştırılsın.
Kadın ve Gençlere Yönelik Teşvikler
Kadın kooperatifleri için özel destek fonları oluşturulsun. Genç çiftçilere ortaklık ve kooperatif kurma süreçlerinde kolaylıklar sağlansın.
2. Dijital Tarım ve Veri Altyapısının Kurulması
Ulusal Tarım Veri Platformu (UTVP) Oluşturulması
Meteoroloji, toprak, su, ürün verileri, pazar bilgileri tek çatı altında toplanarak yapay zekâ ve büyük veri analitiği destekli karar mekanizmaları geliştirilsin.
Dijital Okuryazarlık Programları
Kırsalda yaşayan çiftçilere yönelik temel dijital eğitimler, mobil uygulamalar ve destek hatları oluşturulsun.
Tarımda Akıllı Teknoloji Destekleri
Dron, sensör, uydu görüntüleme gibi ileri teknolojilerin kullanımına yönelik hibe ve kredi programları hayata geçirilsin.
Tarım Kimlik Sistemi
Her çiftçiye tarımsal üretim geçmişi, kredi durumu ve risk analizlerini içeren dijital kimlik verilsin.
3. Kırsal Kalkınmanın Entegrasyonu ve Sosyal Politikalar
Tarımda Kadın ve Genç Katılımı
Kırsal alanlarda kadınların ve gençlerin ekonomik ve sosyal hayata katılımını artıracak sosyal destek ve teşvik programları uygulansın.
Kırsal Eğitim ve Sağlık Hizmetlerinin Güçlendirilmesi
Eğitim, sağlık ve sosyal altyapı yatırımları kırsalda artırılsın; bu alanlarda dijital hizmetler yaygınlaştırılsın.
Sosyal Güvenlik ve Emeklilik Düzenlemeleri
Küçük çiftçiler ve kooperatif ortakları için uygun sosyal güvenlik sistemleri yapılandırılsın.
4. Yerel Yönetimler ve Kamu Kurumlarının Rolünün Artırılması
Belediyelerde Tarım Dijitalleşme Birimleri
Yerel yönetimlerde tarımsal veri yönetimi ve dijital tarım uygulamalarını destekleyecek birimler kurulması teşvik edilsin.
Yerel Kooperatif ve Dijital Satış Platformları
Belediyeler kooperatiflerle iş birliği içinde dijital satış ve pazarlama platformları geliştirsin.
İnternet ve Altyapı Yatırımları
Kırsalda yüksek hızlı internet erişimi için yatırımlar artırılsın; kamu-özel sektör ortaklıklarıyla projeler hızlandırılsın.
5. Ekolojik Sürdürülebilirlik ve İklim Uyum Politikaları
Agroekoloji ve Organik Tarım Teşvikleri
Toprak sağlığını koruyan, biyolojik çeşitliliği destekleyen üretim yöntemleri için mali destek sağlansın.
Su Yönetimi ve Sulama Sistemlerinin Modernizasyonu
Su kaynaklarının verimli kullanımı için damla sulama, yağmurlama gibi modern tekniklerin yaygınlaştırılması desteklensin.
İklim Riskleri İçin Erken Uyarı ve Sigorta Sistemleri
İklim değişikliğine bağlı üretim risklerini azaltmak için erken uyarı sistemleri kurulup, çiftçilerin uygun sigorta mekanizmalarına erişimi kolaylaştırılsın.
6. Finansman ve Teşvik Mekanizmaları
Uzun Vadeli ve Uygun Koşullu Kredi Programları
Çiftçilerin teknolojiye ve yenilikçi üretim yöntemlerine erişimini sağlayacak finansman destekleri oluşturulsun.
Yenilikçi Finansman Modelleri
Tarım sigortaları, mikrofinans ve kamu-özel sektör ortaklığı modelleri geliştirilerek riski azaltan finansal araçlar yaygınlaştırılsın.
7. Araştırma-Geliştirme ve İş Birliği Ağı
Tarımda AR-GE Yatırımlarının Artırılması
Üniversiteler, araştırma kurumları ve özel sektör arasında güçlü iş birlikleri oluşturulsun.”
Dijital tarım ve kooperatif modelleri önce belirli pilot bölgelerde uygulanması ve ardından başarılı modeller tüm ülkeye yaygınlaştırılması gerektiğini ifade eden Berişler,
“Sonuç olarak Türkiye tarımının güçlü, sürdürülebilir ve rekabetçi hale gelmesi için önerilen politikalar birbirini tamamlayan, kapsamlı ve çok boyutlu bir strateji oluşturur. Bu politikaların başarılı olabilmesi için merkezi ve yerel yönetimler, özel sektör, akademi ve üretici/tüketici örgütlerinin uyumlu çalışması ön şarttır. Tüm bu politikaların hayata geçmesi ancak kararlı ve süreğen bir irade, sabır, süreklilik ve üst düzeyde bir toplumsal bilinç ve dayanışma gerektirir. Her ne kadar politika sözcüğü altında bir tanımlama yapıyor isek de esas olarak konunun doğru ifadesinin ‘politika üstü’ olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Planlama, tarım şirketleri, küçük çiftçilik, girdi teminleri, her aşamada iş gücü temini, tarımsal teknoloji, toplama, değerlendirme, nakliye, depolama, ambalaj, işleme, pazarlama ağları, dağıtım, dış satım, fiyat mekanizmaları, süreçte kayıplar, tüketiciye ulaşım, sağlık vb. gibi pek çok başlık bütünsel değerlendirmelerle birbirlerini destekleyecek ve sonraki aşamada birbirlerini bozup engellemeyecek bir eşgüdüm ve üst düzey planlamayla yürütülmelidir.
Hem bilim hem bilgeliğin hakim olduğu, güncel çıkarların ötesinde gelecek kuşaklarımıza temiz bir doğa, güvenli ve güvenilir gıda, emekçi ve üreticilere hakkaniyetli ve tüketicilere makul ve erişilebilir bir tarım ve gıda sistemi bırakabilmenin özlemiyle dayanışmamızı ve çabalarımızı yükseltelim” çağrısında bulundu.








