Uluslararası Kooperatif Yılı, Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi’nde Kapandı

www.thenews.coop sitesinde Rebecca Harvey tarafından kaleme alınan habere göre;

Kooperatifler, Kasım 2024’te, Hindistan’ın Yeni Delhi kentinde, 2025 Uluslararası Kooperatifler Yılı’nın (IYC2025) resmi açılışı için bir araya geldi.

On iki ay sonra, IYC kapanış töreni, Katar’ın Doha kentinde düzenlenen BM Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi programı sırasında gerçekleşti. Zirveden kooperatifler için iki önemli dönüm noktası ortaya çıktı; Üye devletler tarafından kabul edilen siyasi bir bildiride sosyal ve dayanışma ekonomisinin liderleri olarak tanındılar ve BM, her 10 yılda bir tekrarlanan bir Uluslararası Kooperatif Yılı kurulması önerisini değerlendiriyor.Uluslararası Kooperatif Birliği (ICA) ve BM Kooperatiflerin Teşvik ve Geliştirilmesi Komitesi (Copac) tarafından ortaklaşa düzenlenen IYC’nin kapanış etkinliği, bir yıllık kooperatif faaliyetini ve eylemini kutladı ve kooperatiflerin 2025 yılı sonundan sonra nasıl “daha iyi bir dünya kurmaya” devam edebileceğini ele aldı.

Delegeler, BM Genel Sekreter Yardımcısı Bjørg Sandkjaer’den kooperatiflerin ekonomik ve sosyal etkisinin büyüklüğünü vurgulayan bir konuşma dinlediler. Sandkjaer, “Bu model, dayanıklı ve kapsayıcı toplumlar inşa etmemize yardımcı oldu” dedi. Sandkjaer kooperatiflerin etkili olmasının nedeninin, “insanlar çözümlere birlikte sahip olduklarında, onlara güvendikleri” olduğunu ekledi.Etkinliğe katılan bir dizi hükümet yetkilisi, kooperatif sektörüne yönelik devam eden taahhütlerini dile getirdi. Bu yetkililer arasında Zimbabve Kadın İşleri, Toplum, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Geliştirme Bakanı Monica Mutsvangwa, Şili Sosyal Kalkınma ve Aile Bakanı Javiera Toro ve Kenya Kooperatif Geliştirme Komiseri David Obonyo da yer alıyordu.

Mutsvangwa, Zimbabve’deki kadın kooperatiflerinin katkısını vurgulayarak, “Kadınlar kooperatifler kurduklarında, tüm toplulukları yukarıya taşıyorlar” dedi.  Mutsvangwa bunun da istihdam yaratılmasına ve sosyal istikrara katkıda bulunduğunu belirtti. Toro da kooperatiflerin dönüştürücü doğasından bahsederek, “Yaparak demokrasiyi öğretiyorlar” dedi. Kooperatiflerin daha güçlü toplumlar inşa ettiğini ifade eden Toro, “İnsanların günlük yaşamlarında katılım, müzakere ve ortak sorumluluk pratiği yapmalarına olanak sağladığını” açıkladı.

Ancak Obonyo, kooperatifçiliğin yeni bir fikir olmadığını, uzun süredir devam eden bir kültürel uygulama olduğunu ekleyerek, “Birçok Afrika topluluğunda, kooperatifçilik… kimliğimizin bir parçasıdır” dedi. Obonyo çağdaş kooperatiflerin “bu mirası alıp günümüzün zorluklarına uyarladığını” sözlerine ekledi.Etkinlikte ayrıca, ICA’nın CM50 girişiminin eş başkanı Shaun Tarbuck’ın moderatörlüğünde kooperatif sektörleriyle bir görüşme de yer aldı. Delegeler, zirvenin temel temaları olan yoksulluğun azaltılması, insana yaraşır iş ve sosyal içerme konularına katkıları ve dünya genelinde kooperatiflerin somut etkilerine dair örnekler dinlediler.

Grupo San Cristóbal CEO’su Diego Guaita, kooperatif finansmanının ölçeğini ve etkisini detaylandırırken, PPS’nin Mutuel Grup Yöneticisi Ayanda Seboni, kooperatif sigorta sektörünün sosyal dayanıklılığın inşasındaki rolünden ve üye sahipliğindeki kurumların güvenilir, topluluk odaklı sigorta çözümleri sağlamadaki öneminden bahsetti.

Birleşik Krallık’ın Central Co-op CEO’su Debbie Robinson, CM50’nin “daha fazla uyum yaratacak büyük bir dayanışma eylemi” olduğunu ve “bireysel olarak çalışmak yerine, toplumun genel iyiliği için çok daha yakın bir şekilde birlikte çalıştıklarını” belirtti.

Sağlık hizmetleri açısından ise Dr. Carlos Zarco (Fundació Espriu ve IHCO), kooperatif sağlık hizmetlerinin uygun fiyatlı, erişilebilir, sürdürülebilir ve dayanıklı doğasını vurgulayıp, “Biz sadece kar amacı gütmüyoruz. Hissedarlarınızın karını, paydaşlarınızın refahı için değiştirmelisiniz. Bu çok, çok önemli” dedi.

Tarım sektöründen temsilciler de vardı. IFFCO Genel Müdürü KJ Patel, akıllı altyapı ve çiftçilere destek ihtiyacının altını çizerek, kooperatiflerin verimliliği ve sürdürülebilirliği artırmadaki rolünü vurguladı. Ulusal Tarım Kooperatifleri Federasyonu (NACF) Başkan Yardımcısı Jongwook Lee ise tarım kooperatiflerinin küresel önemini vurgulayıp, “Tarım, yaşamımızı destekleyen omurgadır. İstikrarlı gıda arzı toplumu istikrara kavuşturur ve bu temel üzerine ekonomimiz ve kültürümüz gelişmiştir” dedi.Etkinlik, Undesa Direktörü Charles Katoanga tarafından kapatıldı.  Katoanga, “Birleşmiş Milletler, kooperatiflerin gelişmesi için elverişli bir ortam oluşturma çabalarınızı desteklemeye kararlıdır. Kapasite geliştirme, teknik yardım ve bir araya getirme gücümüz, deneyim ve en iyi uygulamaların paylaşımı yoluyla destek sağlamaya devam edeceğiz” dedi.

Katoanga, Desa’nın ortaya çıkan en iyi uygulamaları derlemek, analiz etmek ve paylaşmak için ortaklarla işbirliği yapacağını ve “kooperatif hareketini daha da güçlendirmeye yardımcı olacak değerli dersler niteliğinde başarı öyküleri” yayınlayacağını da sözlerine ekledi.

Katoanga ayrıca, Uluslararası Kooperatifler Yılı’nın tekrarlanan bir etkinlik haline gelebileceğini de doğrulayıp, “Üye devletler şu anda her 10 yılda bir Uluslararası Kooperatifler Yılı ilan etme önerisini değerlendiriyor. Ve kabul edilirse, bu, kooperatiflerin bu ve gelecek nesiller için daha iyi bir dünya inşa ettiğini yeniden teyit eden 2025 anma törenimizin bir başka önemli kilometre taşı olabilir” dedi.

BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi  (Ecosoc) tarafından akredite edilmiş bir kuruluş olarak ICA, zirvenin resmi oturumlarına da katıldı ve 4 Kasım’da Karadağ ve Kırgızistan cumhurbaşkanlarının başkanlık ettiği “Sosyal Kalkınmanın Üç Temelini Güçlendirme: Yoksulluğun Ortadan Kaldırılması, Tam ve Verimli İstihdam ve Herkes İçin İnsana Yakışır İş ve Sosyal İçerme” konulu üst düzey yuvarlak masa toplantısını tamamladı.ICA Başkanı Ariel Guarco, kooperatif hareketi adına yuvarlak masa toplantısının kapanış konuşmasını yaptı. Konuşmasında, “Dünya genelindeki bir milyardan fazla kooperatifçiden selamlar” diyen Guarco, Uluslararası Kooperatifler Yılı’nın “sosyal kalkınmaya ilişkin bakış açımızı paylaşmamıza ve sürdürülebilir bir gelecek hakkında birlikte düşünmemize olanak sağladığını” vurguladı.

Küresel yoksulluğun boyutuna değinen Guarco, “Bir milyardan fazla kardeşimiz bu durumda yaşıyor” diyerek, yoksulluğun “sadece daha az kaynağa sahip olmak anlamına gelmediğini… aynı zamanda sağlıklarını ve yaşam beklentilerini doğrudan etkileyen son derece güvensiz bir ortamda hayatta kalmak anlamına geldiğini… Bunu söylemek acı verici ama yoksulluk ölüme de yol açıyor” değerlendirmesini ekledi.

Guarco, kalıcı çözümlerin dışlanmanın nedenlerini sorgulamayı gerektirdiğini savunarak, “Küresel ekonomideki baskın paradigma giderek daha fazla dışlanmış insan üretmeye devam ederse, kooperatiflerin kapsayıcılığı teşvik etmedeki rolünü tartışmaya devam etmenin hiçbir faydası olmayacaktır” dedi.

Kooperatif modelinin özelliklerini vurgulayan Guarco, kooperatiflerin “diğer sistemlerden yaralıları alan ambulanslar” olmadığını ve değerlerinin “en başta dışlanmayı önleme” yeteneklerinde yattığını belirtti.

(Kaynak: Bu yazı aşağıdaki kaynaktan -neredeyse birebir- çevrilmiş ve bir fotoğraf da aynı sayfadan alınmıştır;

 https://www.thenews.coop/international-year-closes-at-world-summit-for-social-development/  )