Filipinler’de Balıkçılar ve Çiftçiler Öngörücü Eylem Derslerini Uyguluyor
Filipinler’in en kuzey bölgelerinde, geniş kıyı şeridi boyunca, balıkçılar uzun zamandır geçimlerini sağlamak için denizin bereketinden faydalanıyorlar. Mahi Mahi, kılıç balığı, uskumru, orfoz ve ahtapot türleri bol miktarda bulunuyor. İç kesimlerde ise verimli topraklar da cömertçe ürün veriyor ve özenli çiftçiler için taze meyve ve sebzeler üretiyor.
Bu Cagayan eyaletinde doğal kaynaklar bol miktarda bulunuyor ve bu da onu ülkenin en önemli tarım alanlarından biri yapıyor. Paradoksal olarak, bölgeye bu hazineleri bahşeden aynı yer, aynı zamanda her yıl can ve geçim kaynaklarını tehlikeye atan güçlü tayfunların da yeri.
Sadece 2024 yılında, altı tropikal siklon ülkenin bu bölgesinden geçti ve tekneleri, ağları, kıyı barınaklarını, tarım alanlarını ve bunlara bağlı olanların geçim kaynaklarını harap etti. Eylül 2025 itibarıyla, yerel tarım departmanı, ildeki balıkçılık ve tarıma verilen zararın 13,7 milyon doların (807,14 milyon Filipin pesosu) üzerinde olduğunu tahmin etti; bu, Filipinler’deki herhangi bir bölgedeki en yüksek rakamdı.
Birçok balıkçı ve çiftçi, kaybettiklerini henüz yeniden inşa edememişken, iki ay sonra yeni bir tehdit ortaya çıktı; Süper Tayfun Fung-Wong (Uwan). Bu kez, topluluk aynı kayıpları tekrar yaşamamaya kararlıydı.
Aşırı hava koşullarının yeni normal haline gelmesiyle, topluluk artık çalışmalarının sadece çiftçilik ve balıkçılıkla sınırlı olmadığını anladı; hasatlarını, ekipmanlarını ve altyapılarını tayfunlardan korumak ve bir tayfun vurmadan önce harekete geçmek de bu çalışmalara dahildi.
Hava tahminleri yaklaşan Süper Tayfun Uwan konusunda uyardığında, San Juan’daki Sinag Balıkçılar Birliği’nin balıkçıları (Santa Praxedes) vakit kaybetmedi.
Yüksek rakımlı evlerinden kıyı köylerine ulaşmak ve balıkçı teknelerini almak için bir saat yürüdüler. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve yerel yönetim, balıkçılara tekneleri kıyıdan tahliye etme, iç bölgelere getirme ve ardından FAO’dan koşulsuz nakit transferi kapsamında satın alınan halatlar ve naylonlarla bağlama konusunda destek verdi.
Eyaletin doğusunda, Buguey’de, Minanga Este Balıkçılar Birliği’nin 55 üyesi aynı başarıyı koordine ederek tekneleri daha güvenli bir yere taşıdı. Bu arada, her iki topluluktaki kadınlar yemek hazırladı, malları yeniden paketledi ve karaya çıkmadan önce ailelerin yeterli erzak sahibi olmasını sağladı.
Bu, ihtiyaç anında karşılıklı destek ruhu olan ‘bayanihan’ın en saf haliydi. Bu, pratikte uygulanan önleyici bir eylemdi.
Çiftçiler geleceklerini güvence altına alıyor
Balıkçılar kıyı boyunca hızla hareket ederken, iç kesimlerdeki çiftçiler de hazırlık yapıyordu. FAO ve Filipinler Tarım Bakanlığı’ndan destek ve teknik uzmanlıkla, üç çiftçi grubu depolanmış tohumları ve gübreleri güvenli alanlara taşıdı, hayvan barınaklarını güçlendirdi ve önleyici nakit yardımıyla yerel olarak satın alınan malzemeler kullanılarak diğer varlıkların korunmasını sağladı.
Gunglo Dagiti Mannalon ti Portugal çiftçi grubunun başkanı Amor Daluson, daha önce tarımsal varlıklarını güvence altına almak için sınırlı imkanlara sahip olduklarını söyleyerek,
“Kullanabileceğimiz fazla ekipmanımız yoktu, ancak FAO’dan destek geldiğinde çok mutlu olduk çünkü artık ekinlerimize ve hayvanlarımıza bakmamıza yardımcı olacak ek araçlarımız var,” dedi. “Bu yardım, topluluk için gıda güvenliği anlamına geliyor” açıklamasını yaptı.
Cabaleng San Isidro Çiftçiler Tarım Kooperatifi Başkanı Gilbert Respicio, yardımın zamanlamasının önemini vurgulayıp, “Aldığımız malzemeler, tesislerimizi, hayvanlarımızı, ekipmanlarımızı ve ekinlerimizi güvence altına almamızı sağladı” dedi.
Bu ortak çaba, 37.000 doları (2,15 milyon Filipin pesosu) değerindeki tarımsal varlığı koruyarak, doğru planlama ve erken harekete geçmenin etkinliğini gösterdi.
Cagayan’ın ötesinden dersler
Zamanında yapılan müdahaleler, bu toplulukların sadece tarımsal yapılarını değil, aynı zamanda risk yönetimi konusundaki güvenlerini de güçlendirmelerine olanak sağladı.
Filipinler Hükümeti, ulusal düzeyde, ülkenin Afet Risk Azaltma ve Yönetim Çerçevesinin bir parçası olarak önleyici eylemi kurumsallaştıran, dönüm noktası niteliğindeki Afet Durumu Bildirgesi Yasasını kabul etti.
Süper Tayfun Fung Wong nihayet geçtiğinde, tekneler sağlam kaldı, balıkçılık ekipmanları güvence altına alındı ve topluluk denize dönmeye hazırdı. Çiftçiler de tarımsal faaliyetlerine yenilenmiş bir şevkle devam ettiler.
Cagayan halkı için dayanıklılık, sadece bir afete tepki değil, topluluklarına ve yaşam biçimlerine olan bağlılıktır. Balıkçılar, çiftçiler ve aileleri, hazırlık, bilgi birikimi ve dayanışma ile toplulukların en güçlü fırtınaları bile atlatabileceğini kanıtlıyor.
Bu önleyici eylem başarısı, Avrupa Sivil Koruma ve İnsani Yardım Operasyonları (ECHO), FAO’nun Acil Durum ve Direnç Faaliyetleri Özel Fonu (SFERA) aracılığıyla Almanya Federal Cumhuriyeti ve Birleşmiş Milletler Merkezi Acil Durum Müdahale Fonu (CERF)’nun cömert mali desteğiyle mümkün olmuş ve Filipinler Hükümeti ile FAO arasındaki yıllardır süregelen yakın işbirliğini yansıtmaktadır. Ayrıca Avustralya Hükümeti, Cagayan eyaletinde geçim kaynaklarının iyileştirilmesi çabaları için fon sağlamıştır.
FAO, dünya çapında 100 milyon insanın bağımlı oldukları tarım-gıda sistemlerini korumalarına destek olmak amacıyla 2026 Küresel Acil Durum ve Direnç Çağrısını yayınlamıştır. Filipinler’deki topluluklar bu 100 milyon insanın bir parçasıdır. Önleyici eylem, daha fazla insanı daha sürdürülebilir bir şekilde ve daha düşük maliyetle beslemek için gıda ve beslenme yardımıyla birlikte tarımsal çözümleri ölçeklendirme yaklaşımının bir parçası haline gelmiştir.
Kaynak: https://www.fao.org/newsroom/story/turning-the-tide-on-typhoon-havoc-in-the-philippines/en







