“Hububatta 2 Yılda 8 Milyon Ton Kayıp”

CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında hububat üretimindeki düşüşten ithalata, destek yetersizliğinden artan maliyetlere kadar tarım sektörünün temel sorunlarını değerlendirdi.

Gürer, Türkiye’nin gıda arzı açısından riskli bir sürece girdiğini belirterek, “Üretenin yanında duran bir politika yok. Bu gidişle gıda arzında sorun yaşanabilir” dedi.

Tarım sektöründeki sorunlara dikkat çeken Gürer,  “Ülkemizde tarımın sorunları derinleşerek devam ediyor. Bu konuda yapılan açıklamalar işin özünün fark edilmediğini ve hâlâ bir algıyla bu sürecin yönetilmek istendiğini gösteriyor. Bugün size hububatla ilgili verileri ve yaşanabilecek sorunları paylaşacağım” ifadelerini kullandı.“Hububatta üretim düşüşü sürüyor”

Gürer, 2024 yılı üretim verilerini paylaşarak hububatta önemli düşüşler yaşandığını belirterek, “2024 yılında buğday üretimimiz bir önceki yıla göre yüzde 5,5 oranında azaldı. Arpa üretimimiz yüzde 12 oranında azaldı. Çavdar yüzde 15,2 oranında azaldı. Yulaf üretimi yüzde 4,9 oranında azaldı. Mısır üretimi de yüzde 10 oranında azaldı. Şimdi o dönemki azalma zirai donla kuraklıkla ifade edilecek bir durum değildi” dedi.

Gürer, 2024 yılında hububat üretiminin 75 milyon ton olarak gerçekleştiğini belirtti.

2025 yılında ise düşüşün daha da arttığını belirten Gürer, “2025 yılı 2024 yılına göre buğday üretimimiz yüzde 13,7 oranında azalırken arpa üretimimiz yüzde 25,9 oranında, çavdar üretimimiz yüzde 20,9 oranında, yulaf üretimimiz yüzde 26,3 oranında azaldı. Mısırda yüzde 4,9’luk bir artış gerçekleşti. Bitkisel üretim ise 68,1 milyon ton olarak gerçekleşti. İki yıllık kayıp yaklaşık 8 milyon tonu aştı” dedi.“2002’ye göre üretim geriledi, nüfus arttı”

Gürer, uzun yıllara yayılan üretim verilerine de dikkat çekerek, “2002 yılında Türkiye 19 milyon 500 bin ton buğday üretirken 2025 yılında 17 milyon 900 bin tona düştü. Nüfus 30 milyon artmış ama üretim düşmüş. Keza arpa 2002 yılında 8 milyon 300 bin ton üretilirken 2025 yılında 6 milyon tona geriledi” diye konuştu. “Buğday ithalatı artıyor, veriler tartışmalı”

2025 ve 2026 yıllarına ilişkin buğday ithalat verilerini de paylaşan Gürer,

“2025 yılında tohumluk hariç makarnalık buğday 190 bin 926 ton ithal edilmiş ve 56 milyon 119 bin 274 dolar yurt dışına ödenmiş. Tohumluk hariç diğer buğdayda ise 4 milyon 379 bin 343 ton buğday karşılığında 1 milyar 102 milyon 938 bin 104 dolarımız yurt dışına gitmiş. 2025 yılında toplam 4 milyon 570 bin 269 ton buğday karşılığında 1 milyar 159 milyon 57 bin 378 dolar ödenmiş” dedi.

Gürer, “2026 yılında tohumluk hariç makarnalık buğday olarak şu ana kadar 101 bin 30 ton buğday karşılığında 28 milyon 984 bin 524 dolar yurt dışına ödenmiş. Tohumluk hariç diğer buğday ise 814 bin 385 ton karşılığında 202 milyon 32 bin 806 dolar ödeme yapılmış. Böylece 2026 yılının başında toplam buğday ithalatı 915 bin 415 ton olurken 231 milyon 17 bin 330 dolar döviz yurt dışına gitmiş” şeklinde konuştu.

Gürer ayrıca dahilinde işleme rejimi kapsamındaki verilerin açıklanmadığını da belirterek, “Bu rakamların içinde dahilinde işleme rejimi kapsamında getirilen buğdayla ilgili verilere erişemiyoruz. Ticari sır kapsamına sokularak saklı tutuluyor” ifadelerini kullandı.“TMO çiftçinin yanında yer almıyor”

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) alım politikalarını eleştiren Gürer, “2023 yılında TMO tarafından buğday alımı 12 milyon ton iken 2024 yılında bu miktar 3,5 milyon tona düştü. 2025 yılı programında da 2,5 milyon tona düştüğü görülüyor. TMO neden çiftçinin yanında durmuyor?” diye sordu.