FAO Gıda Fiyat Endeksi Yükseldi
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayınladığı son göstergeye göre, Yakın Doğu’daki çatışmaların enerji maliyetlerini artırmasıyla FAO Gıda Fiyat Endeksi Mart ayında yükseldi.
Gübre tedarikine yönelik baskı ve yüksek enerji fiyatları, küresel tahıl arzı durumunun genel olarak rahat olmasına rağmen piyasalara belirsizlik katıyor.
Dünya gıda emtia fiyatları, büyük ölçüde Yakın Doğu’daki çatışmaların tırmanmasıyla bağlantılı yüksek enerji fiyatları nedeniyle Mart ayında üst üste ikinci ayda da yükseldi.
Küresel olarak ticareti yapılan bir sepet gıda emtiasının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mart ayında ortalama 128,5 puan olarak gerçekleşti; bu, Şubat ayına göre yüzde 2,4 ve bir yıl öncesine göre yüzde 1,0 daha yüksek.
Tahıl Fiyat Endeksi
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1,5 arttı; bu artışın temel nedeni, Amerika Birleşik Devletleri’nde kuraklığa bağlı olarak mahsul beklentilerinin kötüleşmesi ve Avustralya’da yüksek gübre maliyetleri nedeniyle ekim alanlarının azalacağı beklentisi nedeniyle yüzde 4,3 artan dünya buğday fiyatları oldu. Küresel mısır fiyatları, bol küresel arzın gübre fiyatlarının karşılanabilirliği konusundaki endişeleri dengelemesi ve yükselen enerji fiyatlarına bağlı olarak artan etanol talebi beklentilerinden kaynaklanan dolaylı destek sayesinde hafifçe yükseldi. FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi, hasat zamanlaması, daha zayıf ithalat talebi ve ABD doları karşısındaki kur değer kaybı nedeniyle Mart ayında %3,0 oranında düştü.
Çiftçilerin ürün seçimi
FAO Baş Ekonomisti Máximo Torero konu hakkında, “Çatışmanın başlamasından bu yana fiyat artışları, esas olarak yüksek petrol fiyatlarından kaynaklandı ve bol küresel tahıl arzı tarafından desteklendi. Ancak çatışma 40 günden fazla sürerse ve girdi maliyetleri yüksek, kar marjları düşükse, çiftçiler seçim yapmak zorunda kalacaklar; aynı şekilde daha az girdiyle tarım yapmak, daha az ekim yapmak veya daha az gübre gerektiren ürünlere geçmek. Bu seçimler gelecekteki verimleri etkileyecek ve bu yılın geri kalanında ve gelecek yılın tamamında gıda arzımızı ve emtia fiyatlarımızı şekillendirecektir” değerlendirmesini yaptı.
Bitkisel Yağ Endeksi
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Şubat ayından bu yana %5,1 artarak bir önceki yıla göre %13,2 daha yüksek seviyeye ulaştı. Ham petrol fiyatlarındaki keskin artışların yol açtığı ve biyoyakıtlara olan talebin artacağı beklentilerini tetikleyen uluslararası palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatları yükseldi.
Et Fiyat Endeksi
FAO Et Fiyat Endeksi, Avrupa Birliği’nde mevsimsel talebin güçlenmesi öncesinde domuz eti fiyatlarındaki artış ve özellikle Brezilya’da ihracat edilebilir arzın sığır arzının azalması nedeniyle düşen dünya sığır eti fiyatlarındaki artış nedeniyle bir önceki aya göre %1,0 arttı. Koyun ve kümes hayvanı eti fiyatları, kısmen Yakın Doğu’daki pazarlara erişimi sınırlayan lojistik kısıtlamalar nedeniyle düştü.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Okyanusya’da mevsimsel arz düşüşü nedeniyle süt tozları için daha yüksek fiyatlar nedeniyle %1,2 arttı. Uluslararası peynir fiyatları, Avrupa Birliği’nde daha yüksek üretim ve zayıf ihracat talebi nedeniyle daha da düşerken, Okyanusya’da tam tersi nedenlerle yükseldi.
Şeker Fiyat Endeksi
FAO Şeker Fiyat Endeksi Mart ayında %7,2 arttı. Başlıca şeker ihracatçısı Brezilya’nın, uluslararası ham petrol fiyatlarındaki artışı dengelemek için daha fazla şeker kamışı kullanarak etanol üreteceğine dair artan beklentiler, Hindistan ve Tayland’daki iyi hasat ilerlemesiyle desteklenen mevcut sezon için genel olarak olumlu küresel arz görünümünü gölgede bıraktı.
Dünya genelinde 820 milyon ton buğday beklentisi
Güney Asya’daki rekor buğday ekimleri, diğer bölgelerdeki düşüşleri kısmen telafi etti.
FAO ayrıca bugün, 2026 yılı için küresel buğday ve mısır üretiminin güncellenmiş değerlendirmelerini yayınladı; her ikisinin de yüksek seviyelerden mütevazı bir düşüş göstereceği, ancak son beş yıllık ortalamalarının üzerinde kalacağı öngörülüyor.
Dünya buğdayının büyük bir kısmı zaten ekilmişken, FAO dünya genelinde hasadın 820 milyon ton olacağını, bunun da bir önceki yıla göre %1,7’lik bir düşüş anlamına geldiğini tahmin ediyor. Düşük fiyatlar ve olumsuz hava koşullarının Avrupa Birliği, Rusya Federasyonu ve Amerika Birleşik Devletleri’nde buğday üretimini kısıtlaması beklenirken, Hindistan’da üretimin rekor seviyeye ulaşması öngörülüyor. Yağışların artmasının İran İslam Cumhuriyeti, Türkiye ve Kuzey Afrika genelinde verimi ve genel üretimi iyileştirmesi bekleniyor.
Ancak Yakın Doğu’daki çatışmaların tırmanması, buna bağlı olarak enerji ve gübre fiyatlarındaki artış, üretim ve tedarik zinciri yollarındaki aksamalar ve bazı çiftçilerin daha az gübre gerektiren ürünlere yönelme olasılığı, yeni Tahıl Arz ve Talep Özeti’ne göre buğday ve mısır görünümüne ek belirsizlik getirmiştir.
Ekvatorun güneyinde mısır hasadı zaten başlamış durumda ve Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika’da üretimin ortalamanın üzerinde olması bekleniyor.
Dünyada 3.036 milyon ton tahıl beklentisi
FAO ayrıca çeşitli tahminlerini güncelleyerek, 2025 yılında küresel tahıl üretiminin bir önceki yıla göre %5,8 artarak 3.036 milyon ton olacağını öngörüyor. Dünya pirinç üretiminin ise Bangladeş, Brezilya, Çin, Hindistan ve Endonezya’nın öncülüğünde %2,0 artarak rekor seviye olan 563,3 milyon tona ulaşması bekleniyor.
2025/26’da dünya tahıl kullanımının yıllık bazda %2,4 artarak 2.945 milyon tona ulaşması, küresel tahıl stoklarının ise %9,2 artarak 951,5 milyon tona çıkması bekleniyor. 2025/26 sezonlarının sonunda dünya tahıl stoklarının kullanıma oranı %32,2 olarak tahmin ediliyor ve bu da genel olarak rahat bir küresel arz durumunu vurguluyor. FAO’nun 2025/26 için dünya tahıl ticareti tahmini 505,3 milyon ton olarak belirlendi.








