Özbekistan, Bakım Kooperatifleri Geliştirme Kapasitesini Güçlendiriyor
Taşkent- Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından düzenlenen bir “Eğiticilerin Eğitimi” programında, kooperatif yaklaşımlarının Özbekistan’da kaliteli bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılmasına ve insana yakışır iş fırsatları yaratılmasına nasıl katkı sağlayabileceği ele alındı.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün “Think.CareCoop” ve “Start.CareCoop” araçlarına odaklanan beş günlük bir Eğiticilerin Eğitimi programı, 3-7 Ağustos tarihleri arasında Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te gerçekleştirildi. Program; bakım hizmetlerinin sunumu, insana yakışır iş ve kayıtlı istihdama geçiş konularında kooperatif yaklaşımlarını ele almak üzere İstihdam ve Yoksulluğu Azaltma Bakanlığı, Ulusal Sosyal Koruma Ajansı, sosyal ortaklar, sivil toplum ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirdi. Eğitim, ILO liderliğinde; UNDP, UNICEF ve UN Kadınlar ortaklığıyla yürütülen “Özbekistan’da Kayıtlı Ekonomiye Adil Geçiş İçin İnsana Yakışır İşlerin ve Sosyal Korumanın Hızlandırılması” başlıklı Birleşmiş Milletler (BM) Ortak Programı kapsamında düzenlendi.
Eğitim, Özbekistan’ın Sosyal ve Dayanışma Ekonomisi Dostları Grubu’na katılımı da dahil olmak üzere, sosyal ve dayanışma ekonomisi alanındaki artan faaliyetleri temel aldı. Ayrıca program, ILO’nun 1920 yılında Kooperatifler Birimi’nin kurulmasına kadar uzanan köklü yetki ve uzmanlığından da yararlandı.
Dünya genelinde toplumlar; çocuk bakımı, yaşlılara yönelik destek, engelli bireylere yönelik hizmetler, sağlık hizmetleri ve diğer bakım türlerine dair artan bir taleple karşı karşıyadır. Aynı zamanda, bakım hizmetlerine dayalı işlerin büyük bir kısmı ücretsiz, kayıt dışı veya yetersiz çalışma koşulları altında yürütülmeye devam etmektedir. Kooperatifler, kayıtlı istihdam, beceri geliştirme ve iyileştirilmiş çalışma koşulları için fırsatlar yaratırken, bu zorlukların aşılmasına da katkı sağlayabilir.
İstihdam ve Yoksulluğun Azaltılması Bakanlığı temsilcisi Nilufarkhon Kamalova , “Sosyal ve dayanışma ekonomisi yaklaşımları; özellikle kadınlar, gençler ve hassas gruplar için kapsayıcılık ve kayıtlı istihdam fırsatları yaratabilir. Bu eğitim, Özbekistan’ın bakım kooperatifleri geliştirme ve bu yaklaşımları yerel ihtiyaçlara uyarlama kapasitesini artırma yolunda önemli bir adımdır. Özbekistan; deneyim ve iyi uygulama örneklerini paylaşmak ve sürdürülebilir, kapsayıcı bir büyüme için elverişli bir ortam oluşturmak amacıyla ‘Dostlar Grubu’ ile iş birliği yapmaya kararlıdır” dedi.
Think.CareCoop ve Start.CareCoop araçları, ILO Kooperatif, Sosyal ve Dayanışma Ekonomisi Birimi ile Toplumsal Cinsiyet, Eşitlik, Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Şubesi tarafından geliştirilmiştir. Katılımcılar Think.CareCoop aracılığıyla bakım ihtiyaçlarını, kooperatif değer ve ilkelerini, kolektif eylemi, ilişkileri ve olası iş modellerini incelediler. Start.CareCoop; çekirdek ortakların ve hizmet fikirlerinin belirlenmesi, fizibilite değerlendirmesi, iş planı geliştirme ve bir kooperatifin organizasyonel yapısının oluşturulması konularında pratik rehberlik sağladı. Eğitim programı, kooperatif modellerinin Özbekistan’ın kurumsal, yasal ve kültürel bağlamına uyarlanmasının önemini vurgularken uluslararası deneyimlerden de yararlandı.
“Hunar va Hayot” adlı sivil toplum kuruluşunun kurucusu Vasilya Norbekova ise, “Eğitim; ortakların belirlenmesi ve seçilmesi, bir iş fikrinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir bir kooperatifin kurulması dahil olmak üzere, bakım çalışanlarının kooperatifler çatısı altında örgütlenmesine yönelik pratik araçlar sundu. Uygulamalı alıştırmalar ve oyunlar da bilgilerimizi sınama fırsatı sağladı. Öğrendiklerimizi hayata geçirmeyi ve Özbekistan’da bakım kooperatiflerinin gelişimine katkıda bulunmayı dört gözle bekliyorum” diye konuştu.
Özbekistan’ın nüfusunun halihazırda 38 milyonu aşmasıyla birlikte bakım hizmetlerine olan talebin artması beklenmektedir; zira 2050 yılına kadar 65 yaş ve üzeri nüfusun üç kattan fazla artacağı, 2030 yılına gelindiğinde ise çocukların toplam nüfusun yüzde 30’unu oluşturacağı öngörülmektedir. Kadınlar, ücretsiz bakım işlerinin büyük bir kısmını üstlenmeye devam etmekte ve bu durum iş gücü piyasasına katılımlarını sınırlamaktadır. Kaliteli, uygun maliyetli ve erişilebilir bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, bu artan ihtiyaçların karşılanmasına yardımcı olurken aynı zamanda bakım çalışanları için insana yakışır iş ve kayıtlı istihdam olanakları yaratabilir.
Özbekistan, Orta Asya’da bu “Eğiticilerin Eğitimi” programını uyarlayan ve hayata geçiren ilk ülke oldu. Program; bakım kooperatiflerinin sistematik, sürdürülebilir ve ölçeklenebilir bir şekilde geliştirilmesine destek verebilecek ulusal bir eğitmen havuzu oluşturmayı ve böylece eğitimin yerel koşullara uygun girişimlere ve hizmetlere dönüştürülmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Kaynak: https://www.ilo.org/resource/news/uzbekistan-strengthens-capacity-develop-care-cooperatives








